Naszą witrynę przegląda teraz 38 gości 

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku

 

Utworzenie rzymskokatolickiej parafii w Jazowsku należy datować w przybliżeniu na drugą połowę XIII wieku. Zapewne w tym samym okresie wybudowano tam także pierwszy kościół. Według miejscowych legend, dla których brak jednak potwierdzenia w źródłach historycznych, fundatorką kościoła w Jazowsku była Święta Kinga – żona polskiego władcy Bolesława Wstydliwego, zwana „Czystą Panią Sądecczyzny”. Obecnie historycy skłaniają się raczej ku tezie, iż powstanie kościoła i parafii w Jazowsku nastąpiło w wyniku fundacji rycerskiej. Pierwsze zachowane zapisy nt. parafii w Jazowsku pochodzą z 1310 r. (mowa w nich o miejscowym plebanie). O jazowskim kościele wspominał także słynny średniowieczny kronikarz Jan Długosz. W informacji zawartych w sporządzonym przez niego spisie Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wynika, że w latach 70. XV wieku w Jazowsku znajdował się drewniany kościół pod wezwaniem Narodzenia Świętej Maryii. Późniejsi kronikarze doprecyzowali, iż owa świątynia była usytuowana „na wysokiej skale”. Pierwszy kościół w Jazowsku nie zachował się do naszych czasów – prawdopodobnie uległ zniszczeniu na skutek pożaru.

 Od początku istnienia parafii i erygowania jej pod wezwaniem Narodzenia Matki Bożej, Jazowsko stanowiło ważny ośrodek kultu maryjnego. Największym skarbem świątyni pozostaje do dziś obraz Matki Boskiej Szkaplerznej z dzieciątkiem, pochodzący z końca XV wieku. Obraz słynął z łask, które ludzie mieli za jego sprawą otrzymywać. Z tego względu Jazowsko przez wieki stanowiło centrum pielgrzymkowe, do którego udawali się wierni z pobliskiego Podhala, a nawet z Węgier i Słowacji (ostatnia pielgrzymka ze Słowacji do Jazowska miała miejsce w 1938). Ów szczególny status kościoła w Jazowsku został oficjalnie  potwierdzony przez władze kościelne, poprzez nadanie mu przywileju sanktuarium maryjnego (1954).

 W pierwszych wiekach swojego istnienia parafia Jazowsko należała do diecezji krakowskiej. Od 1581 r. w jej skład wchodził Gruszów. Na przełomie XVI i XVII wieku parafia podupadła, czego przejawem był fakt, iż w latach 1565-1605 oraz 1608-1617 stanowisko proboszcza pozostawało nie obsadzone. Przez pewien czas parafia znajdowała się także w rękach protestantów. Sytuacja unormowała się dopiero po objęciu funkcji proboszcza przez ks. Teodora Tekstorisa (1617). Z 1678 r. pochodzą pierwsze wzmianki o kościelnej dzwonnicy. Od 1680 r. istnieje archiwum parafialne, natomiast od 1700 r. prowadzone są w parafii księgi metrykalne.

 Przełomowym momentem w dziejach parafii jazowskiej było objęcie probostwa przez k. Jana Owsińskiego (1696 r.). Ów pochodzący z Jazowska potomek włościańskiej rodziny zainicjował budowę nowego murowanego kościoła (w miejsce dawnej drewnianej świątyni) – nie szczędząc na ten cel także swych prywatnych funduszy. W efekcie już w 1717 r. postawiono gmach świątyni. Po śmierci ks. Owsińskiego budowę kościoła dokończył jego bratanek, a zarazem nowy proboszcz – ks. Stanisław Owsiński. Ostatecznie kościół w Jazowsku, jaki znamy w dniu dzisiejszym, został konsekrowany w dniu 24 sierpnia 1740 przez ks. Michała Kunickiego, biskupa sufragana krakowskiego. W międzyczasie do parafii w Jazowsku zostały przyłączone Łazy, Obidza i Gorzków (1728). Ważną datą w dziejach parafii był także rok 1785, kiedy została ona włączona w skład dekanatu łąckiego, należącego do utworzonej w tym samym roku diecezji tarnowskiej.

 Obecnie w kościele znajduje się szereg zabytków i elementów wyposażenia pochodzących z XVIII wieku i wcześniejszych. Obok wspomnianego późnogotyckiego obrazu Matki Boskiej Szkaplerznej można w tym kontekście wymienić m.in.: drewniany ołtarz z 1621 r., wykonany w stylu późnorenesansowym (nawa główna); drewniany ołtarz w kaplicy bocznej z ok. 1650 r., wykonany w stylu późnorenesansowym; ołtarz główny oraz dwa ołtarze boczne z ok. 1726 r., wykonane w stylu późnobarokowym; drewnianą ambonę w stylu rokokowym z ok. 1726 r.; a także szereg obrazów i rzeźb pochodzących z XVII i XVIII wieku.

 Na zakończenie warto wspomnieć o parafialnym cmentarzu. Początkowo był on zlokalizowany bezpośrednio wokół kościoła. Współczesny cmentarz, umiejscowiony przy drodze wyjazdowej z Jazowska w kierunku Łącka, funkcjonuje jako miejsce pochówków dopiero od XIX wieku. Na cmentarzu znajduje się kilka zabytkowych nagrobków wykonanych przed 1914 r. W 1936 r. ukończono budowę cmentarnej kaplicy, ufundowanej w testamencie przez ks. proboszcza Macieja Maryniarczyka.

 Proboszczowie parafii w Jazowsku:

·         Ks. Marcin z Jarosławia (wzmianka z 1529)

·         Ks. Adam Knapik (1605-1608?)

·         Ks. Teodor Tekstoris (od 1617 r.)

·         Ks. Mikołaj Jantkowicz (od 1639 r.)

·         Ks. Mikołaj Kurowski (od 1650 r.)

·         Ks. Jan Fabrowicz (od 1662 r.)

·         Ks. Aleksander Rojewski (od 1670 r.)

·         Ks. Andrzej Muszalski: (od 1671 r.)

·         Ks. Jan Owsiński (1696-1727)

·         Ks. Stanisław Owsiński (1727-1746)

·         Ks. Jerzy Dobrzański (1746-1759)

·         Ks. Jakub Nowak (1759-1782)

·         Ks. Jan Krokowski (1782-1784)

·         Ks.  Wiktor Grabowiecki (1784-1788)

·         Ks. Józef Kozielski (1788-1798)

·         Ks. Maciej (Mateusz) Kopczyński (1798-1818)

·         Ks. Jan Hilary Berdychowski (1821-1847)

·         Ks. Andrzej Kadłubek (1847-1887)

·         Ks. Maciej Maryniarczyk (1887-1934)

·         Ks. Julian Piskorz (1934-1937)

·         Ks. Józef Waleń (1939-1962)

·         Ks. Jan Nowiński (1962-1987)

·         Ks. Eugeniusz Reguła (1987-1991)

·         Ks. Stanisław Czernecki (1991-2011)

·         Ks. Mirosław Papier (od 2011 r.)

 

 

Opracowano na podstawie książki Grzegorza Olszewskiego „Jazowsko. Dzieje wsi” (Nowy Sącz, 2009) – udostępnionej dzięki uprzejmości autora.